منشا آلاینده های هوا چیست ؟
1- منابع طبيعي:
2- منابع مصنوعي :
آلاینده های تبخیری کدامند و از چه منابعی تولید می شوند؟
منشا آلاینده های هوا چیست ؟

منابع آلاینده هوا بر اساس منشاء به دو دسته طبيعي (natural) و مصنوعي (man-maid) تقسيم بندي مي­شوند.

1- منابع طبيعي:

منابع طبيعي آلودگي هوا از قبيل طوفان­هاي گرد و غبار، آتش‌سوزي جنگل­ها، آتشفشان­ها، گرده گياهان و نشت گاز طبيعي مي‌باشد و آلودگي ناشي از آنها يك پديده دائمي است كه بعلت گردش فرآيندهاي طبيعي مقدارش كمابيش در سطح زمين ثابت است. مقدار آلودگي طبيعي در مقايسه با آلودگي مصنوعي خيلي بيشتر و قابل توجه مي‌باشد. اما در طبيعت چندين مكانيسم خودپالايي وجود دارد كه سطح زمين را براي حيات موجودات مناسب و قابل تحمل مي‌سازد. نقش انسان در كنترل آلودگي ناشي از منابع طبيعي خيلي كم است. اما انسان بوسيله بر هم زدن تعادل اكولوژيكي و طبيعي ناشي از آلودگي مصنوعي مي‌تواند وضع را بدتر نمايد و به آلودگي طبيعي بيافزاید. 

2- منابع مصنوعي :

الف) منابع ساکن (Stationary Sources)

-        آلودگي خانگي

 در اثر فعاليت­هاي خانگي يا نظافت منازل يا استفاده از حشره‌كش­ها جهت نظافت و نگهداري منازل ايجاد مي‌شود.

-        ‌ آلودگي صنعتي

 آلودگي ناشي از صنايع منبع اصلي آلودگي است كه در اثر فعاليت­هاي مصنوعي ايجاد مي‌شود. در ميان صنايع نيروگاه­هاي حرارتي، كارخانه‌هاي توليد مواد شيميايي، سيمان سازي، كاغذسازي، نساجي، دباغي و غيره منابع اصلي آلودگي هوا هستند.

 

ب ) منابع متحرک (Mobile Sources)

آلودگي ناشي از حمل و نقل بعلت شهرسازي بي‌رويه و سريع به اندازه آلودگي صنعتي مهم و از اهميت برخوردار مي‌باشد. آلودگي ناشي از حمل و نقل و وسايل نقليه به شكل گازهاي خروجي از اگزوز، ذرات معلق، صدا و غيره مي‌باشد. اين آلودگي با اتخاذ روشهاي برنامه‌ريزي كشوري، منطقه‌اي و شهري و استفاده از اتومبيل­ ها و سوخت‌هاي مناسب همراه با اعمال تكنولوژي كنترل آلودگي به حداقل مي‌رسد.

آلاینده های تبخیری کدامند و از چه منابعی تولید می شوند؟

بطورکلی بخارات هيدروكربن‌ها ترکيبات آلي فراری (VOCs) هستند كه داراي كربن آلي بوده و طيف گسترده‌اي از مواد آلي را در بر می­گیرد. اين تركيبات دارای فشار بخار بالایی هستند و این فشار بخار بالا که به دلیل پایین بودن نقطه جوش این مواد است، موجب می­شود که تعداد مولکول­های قابل توجه­ای از این مواد در اثر فرایند تبخیر و یا تصعید به حالت گاز در آمده و در هوای اطراف منتشر شوند به عنوان مثال می­توان به فرمالدئید که دارای نقطه جوش 19 - درجه سلسیوس می باشد، اشاره نمود. این ماده به آرامی از ترکیب رنگ­ها جدا شده و در هوا منتشر می شود. برخی از ترکيبات آلي فرار نیز در ليست آلاينده­هاي خطرناک هوا (HAPs) می­باشند که نسبت به سایر تركيبات آلي فرار، خواص زيانبار بيشتري دارند.

ترکیبات آلی فرار، ترکیباتی بسیار متنوعی می باشند و در همه جا پراکنده هستند. برخی از انواع این ترکیبات به صورت طبیعی یافت می­شوند و برخی دیگر نیز به دست انسان ایجاد شده­اند. این مواد نقش مهمی را در برقراری ارتباط بین گیاهان بر عهده دارند. تعدادی از این ترکیبات برای سلامتی انسان و یا محیط زیست مضر می باشند. محدوده مقدار مجاز غلظت این نوع مواد مضر در محیط (بویژه در یک فضای بسته) به صورت قانونی تعیین شده است. مواد آلی فرار مضر ممکن است سمی نباشند ولی در طولانی مدت اثرات مخرب بر سلامتی انسان و محیط زیست داشته باشند

 از منابع انتشار بخارات هيدروكربن‌ها وسايل نقليه موتوري، صنایع نفت و پتروشیمی، پخش و توزیع سوخت (انتقال سوخت از پالایشگاه به انبار سوخت و از انبار سوخت به جایگاه سوخت­رسانی، جايگاه­هاي سوخت‌رساني (1- پرکردن مخازن ذخیره زیززمینی2- اتلاف تخلیه و تنفس از مخازن ذخیره زیززمینی 3- جابجایی بخار از باک خودرو طی عملیات سوخت­گیری 4- نشت بنزین طی سوخت­گیری خودرو )، تولید انرژی الکتریکی، آفت کش­ها، حلال و پوشش­ها، تجهیزات دفتری و ادرای مانند پرینترها و دستگاه کپی، رنگ­ها و چسب و لاک و مصالح ساختمانی می­توان نام برد.

با توجه به اينكه انتشار بخارهاي اين تركيبات براي سلامتي انسان و محيط زیست مضر است، كنترل انتشار آنها از مهمترين الزامات قوانين محيط زيست و بهداشتي صنايع می­باشد. براي كنترل انتشار VOC ها از روش­هاي مختلفي استفاده مي­شود هريك از اين روش­ها داراي معايب و مزايايي هستند و بايد براي انتخاب هريك از اين روش­ها نوع صنعت، كارايي حذف مورد نياز، ميزان غلظت و سميت آلاينده، قابليت اشتعال پذيري آن و ديگر موارد، مدنظر قرار گيرد.